SQL Nasıl Öğrenilir? SELECT, WHERE, JOIN ve GROUP BY (Uygulamalı SQLite Rehberi)

Çoğu sistemde zaten kuruludur. Kontrol edin ve bir veritabanı dosyası açın:

sqlite3 okul.db

Kurulu değilse Windows'ta sqlite.org/download adresindeki sqlite-tools paketini, macOS'ta brew install sqlite, Debian/Ubuntu'da sudo apt install sqlite3 komutunu kullanın. Tarayıcıdan denemek isterseniz "SQLite online" araçları da vardır. Çıkmak için .quit yazın.

CREATE TABLE ogrenci (
  id INTEGER PRIMARY KEY,
  ad TEXT NOT NULL,
  sinif INTEGER
);

CREATE TABLE not_ (
  ogrenci_id INTEGER,
  ders TEXT,
  puan INTEGER
);

INSERT INTO ogrenci (ad, sinif) VALUES ('Ayşe', 9), ('Ali', 9), ('Zeynep', 10);
INSERT INTO not_ VALUES (1,'Matematik',90), (1,'Fizik',70), (2,'Matematik',55), (3,'Fizik',85);

Tablo, satır ve sütunlardan oluşan bir listedir. PRIMARY KEY her satırı tekil kılan numaradır.

SELECT * FROM ogrenci;
SELECT ad FROM ogrenci WHERE sinif = 9;
SELECT ad FROM ogrenci ORDER BY ad DESC LIMIT 2;

Üç parçayı akılda tutun: SELECT hangi sütunlar, FROM hangi tablo, WHERE hangi satırlar. ORDER BY sıralar, LIMIT sayıyı sınırlar.

SELECT ogrenci.ad, not_.ders, not_.puan
FROM ogrenci
JOIN not_ ON not_.ogrenci_id = ogrenci.id;

JOIN iki tabloyu ortak bir sütundan eşleştirir. Sonuçta öğrencinin adı ile notları yan yana gelir. Hiç notu olmayan öğrencileri de görmek isterseniz LEFT JOIN kullanın.

SELECT ders, COUNT(*) AS adet, AVG(puan) AS ortalama
FROM not_
GROUP BY ders;

GROUP BY satırları gruplar; COUNT, AVG, SUM, MIN ve MAX her grup için hesap yapar. Gruplanmış sonucu süzmek için WHERE değil HAVING kullanılır.

UPDATE not_ SET puan = 60 WHERE ogrenci_id = 2 AND ders = 'Matematik';
DELETE FROM not_ WHERE puan < 50;

Uyarı: WHERE yazmayı unutursanız komut tüm satırları etkiler. Önce aynı koşulu SELECT ile deneyin, doğru satırları gördükten sonra UPDATE ya da DELETE çalıştırın.

• Her öğrencinin ortalama puanını bulun.
• Ortalaması 70'in üstündekileri listeleyin.
• Hangi sınıfta kaç öğrenci olduğunu sayın.

Çözümü bilmiyorsanız soruyu ve tablo yapısını yapay zekâ asistanına verip sorgu isteyin; ancak yazılan sorguyu satır satır okuyun ve küçük veriyle deneyin.