NASA uzayda gıda üretimi ve astronot sağlığı için 12 araştırma seçti

Uzun süreli uzay görevlerinin önündeki engeller yalnızca itki ve radyasyon değil; astronotların ne yiyeceği ve bedenlerinin uzun süre mikroyerçekiminde nasıl davranacağı da çözülmesi gereken problemler arasında. NASA bu iki başlığa yönelik 12 yeni araştırma seçti.

Altı proje gezegen dışında gıda üretimine odaklanıyor ve ajansın Uzay Ürünleri hibeleriyle destekleniyor. Bunlardan dördü yenilebilir bitkilerin uzayda ya da diğer gök cisimlerinde büyümesini, fizyolojisini ve ilişkili mikrobiyal toplulukları inceliyor. Beşinci proje "diriliş bitkileri" olarak adlandırılan ve aşırı kuraklığa dayanabilen türlerin bu yeteneğinin mekanizmasını araştırıyor. Altıncısı ise Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki önceki çalışmalara dayanarak, uzay uçuşunun ifadesini değiştirdiği alg genlerinin işlevlerini çözmeyi hedefliyor — amaç biyolojik temelli çözümleri uzay yaşam destek sistemlerine entegre etmek.

İkinci grup altı proje hassas sağlık başlığı altında toplanıyor. Birinci proje ay tozuna maruz kalmanın solunum, bağışıklık ve iltihap tepkilerini nasıl etkilediğini inceliyor — Apollo görevlerinden bu yana bilinen ve keskin köşeli ay tozunun akciğerlerde yarattığı risk nedeniyle ciddiye alınan bir konu. İkincisi, uzay yolculuğunun sağlık üzerindeki etkilerini hafifletebilecek, başka amaçla geliştirilmiş mevcut ilaçları belirlemeyi hedefliyor.

İki proje radyasyonun diğer streslerle birleştiğinde farklı organ ve fizyolojik sistemlerde yaşa bağlı özellikleri nasıl etkilediğine bakıyor. Son iki proje ise uzaydaki streslerin gen ifadesini ya da protein işlevini değiştirebilecek moleküler ve hücresel değişimlerini değerlendiriyor; amaç sağlık sorunlarını hafifletme yolları bulmak ve mürettebatı olası tehlikelere karşı uyaran erken uyarı sistemleri geliştirmek.

Araştırmaları yürütecek sorumlu bilim insanları sekiz eyaletteki 10 kurumdan geliyor. Dikkat çeken bir ayrıntı: hibelerin dokuzu, Uzay Biyolojisi Programı'ndan ilk kez fon alan araştırmacılara ait. Projeler arasında sürdürülebilir uzay tarımı için bitki-mikrop dinamikleri, regolit benzeri ortamlarda baklagil ekim nöbeti ve uzay tarımı için cüce domates çeşitlerinin optimizasyonu gibi başlıklar bulunuyor.