Webb'den yıldız doğum bölgesinin en geniş görüntülerinden biri

NASA'nın James Webb Uzay Teleskobu, yakındaki yıldız oluşum bölgesi IC 348'in bugüne kadar kamuoyuyla paylaşılan en büyük görüntülerinden birini üretti. Bölge, Perseus takımyıldızı yönünde yalnızca 1.000 ışık yılı uzaklıkta bulunuyor ve burada soğuk moleküler hidrojen bulutları çökerek yeni yıldızlar oluşturuyor.

Astronomların aradığı şey kahverengi cücelerdi. En küçük yıldızlar Güneş'in kütlesinin yaklaşık yüzde 8'i kadar; bu sınırın altında kalan cisimler kahverengi cüce olarak adlandırılıyor. Bunlar yıldızlarla aynı şekilde, moleküler bulutların çökmesiyle oluşuyor, ancak çekirdekleri sıradan hidrojeni helyuma dönüştürecek kadar ısınamıyor.

Araştırmanın sorusu netti: yıldız oluşum süreciyle meydana gelebilecek en küçük cisim ne kadar küçük olabilir? Aynı ekip 2022'de Webb ile IC 348'i incelediğinde Jüpiter'in üç-dört katı kütleye sahip kahverengi cüceler bulmuştu. Bu kez daha derine bakıldı: 2024'te Webb'in yakın kızılötesi kamerasıyla genç kahverengi cücelerin ve yeni doğan yıldızların ılık ışıması kaydedildi, 2025'te ise renk ve parlaklıklarına göre seçilen adaylar tayfölçerle incelenerek kütleleri belirlendi.

Sonuç beklenenin ötesindeydi: Jüpiter'in yalnızca iki katı kütleye — Güneş'in yüzde 0,19'una — sahip kahverengi cüceler bulundu. Bunlar bilinen en düşük kütleli kahverengi cüceler ve varlıkları, yıldızların nasıl oluştuğuna dair modellere meydan okuyor; teori, kahverengi cücelerin bu kadar küçük olabileceğini öngörmüyor.

Gözlemler başka sürprizler de içeriyordu. Yeni bulunan en hafif kahverengi cücelerden birinin çevresinde disk belirtisi görüldü — yani kendisi zaten bir gezegen kütlesinde olan bir cismin etrafında küçük gezegenler oluşuyor olabilir. Ekip ayrıca tayflarda, yalnızca en düşük kütleli kahverengi cücelerin atmosferlerinde görülen ve henüz tanımlanamamış bir hidrokarbona ait bir iz saptadı; bu, söz konusu uç cisimlerin kendilerine özgü bir tayf sınıfı oluşturabileceğine işaret ediyor.

Görüntüde kahverengi cüceler ve yıldızlar dışında dikkat çeken başka yapılar da var — sağ üst köşede ayrıntılı biçimde görünen bir protoyıldız topluluğu bulunuyor.