Project ProtoStar Başlatıldı: Kamu Destekli Bilimsel Araştırmalar Yapay Zekaya Uyarlanıyor

Hugging Face, üniversiteler, araştırma kurumları ve açık bilim topluluğunun katılımıyla Project ProtoStar adlı yeni bir girişim duyurdu. Bu girişim, kamu destekli bilimsel araştırmaların veri setleri, modeller ve kodlar aracılığıyla yapay zeka odaklı araştırmalarda daha kolay keşfedilmesini ve yeniden kullanılmasını amaçlıyor. Kurucu ortaklar arasında Carnegie Mellon Üniversitesi, Purdue Üniversitesi, Georgia Institute of Technology, Arizona State University ve The George Washington University gibi kurumlar Open Forum for AI çatısı altında yer alırken, Astera Institute ve Open Research Community Accelerator da projeyi destekliyor.

ABD federal hükümeti araştırma ve geliştirmeye yıllık yaklaşık 190 milyar dolar yatırım yapıyor. Ancak verilerin halka açık paylaşılması tek başına kullanılabilirlik sağlamıyor; bilimsel varlıklar genellikle uyumsuz sistemlerde, eski formatlarda veya eksik dokümantasyonla dağılıyor. Bu engelleri aşmayı hedefleyen Project ProtoStar, verilerin yapay zeka tarafından işlenebilir formatlarda sunulmasını teşvik ediyor. Platformda halihazırda genomik, protein tasarımı, kimya, iklim ve astronomi gibi temel bilimsel alanlarda 17.000'den fazla açık veri seti bulunuyor; tıp ve matematik eklendiğinde bu sayı 29.000'e yaklaşıyor.

Veri paylaşım hızındaki artış da dikkat çekiyor. Araştırmacılar, 2026'nın ilk dokuz ayında, bir önceki yılın aynı dönemine göre üç kat daha fazla yeni bilimsel veri seti paylaştı. Ulusal Sağlık Enstitüleri'nin NCBI bünyesindeki 18 kamu deposu toplam 11 milyonun üzerinde indirme alırken, NASA IMPACT'in 27 deposu yaklaşık 770.000 kez indirildi. Ayrıca Hugging Face üzerindeki veri seti indirmelerinin yüzde 90'ının tam dokümantasyona sahip kaynaklardan oluştuğu belirtiliyor.

İlk Yarışma Carnegie Mellon Üniversitesi Ev Sahipliğinde Başlıyor

Girişimin ilk somut adımı olarak, Carnegie Mellon Üniversitesi'nin ev sahipliğinde düzenlenecek ilk açık yarışma 2 Kasım tarihinde kapılarını açacak. Bu yarışmalar serisi, yapay zeka uyumlu formatlarda paylaşılan bilimsel veri ve modellerin araştırma süreçlerini nasıl hızlandırabileceğini göstermeyi hedefliyor. Projeye dahil olan kurumlar, uygun araştırma çıktılarını açık altyapılar üzerinden paylaşmak üzere mutabakat zaptı imzalıyor.