NASA, Ay'a güvenli iniş için geliştirdiği SPLICE sistemini drone ile test ediyor

NASA, Ay'a ve ötesindeki hedeflere yapılacak inişleri daha güvenli ve hassas hale getirmek için geliştirdiği SPLICE sistemini Dünya üzerindeki drone uçuşlarıyla sınıyor. Ajansın 24 Eylül'de yayımladığı ve 27 Ağustos 2026'da çekilen fotoğrafta, Alta-X adlı bir drone, Kaliforniya'nın Edwards kentindeki NASA Armstrong Uzay Araştırma Merkezi yakınlarında sistemi havada taşıyor.

SPLICE, İngilizce Safe and Precise Landing – Integrated Capabilities Evolution, Türkçesiyle Güvenli ve Hassas İniş – Bütünleşik Yeteneklerin Evrimi ifadesinin kısaltması. Houston'daki NASA Johnson Uzay Merkezi'nde geliştirilen sistem, alçalan bir uzay aracının kendi konumunu yüksek hassasiyetle belirlemesini, yüzeydeki kaya ve kraterler gibi tehlikeleri algılamasını ve güvenli bir iniş noktası seçmesini sağlayacak şekilde tasarlandı. Sistemin temel bileşenleri arasında hız ve konum verisi üreten bir navigasyon doppler lidarı ile araziye göre konum belirleme ve tehlike algılama yetenekleri yer alıyor.

Armstrong yakınlarında sürdürülen uçuşlarda SPLICE, simüle edilmiş bir Ay alçalışını başarıyla tamamladı. Testlerde drone, bir Ay inişinin son bölümüne benzer hız ve irtifa değişimleri uçuruluyor; bu yöntem, mühendislere sistemin sensör ve yazılımlarını gerçek uçuş koşullarında ve tekrarlanabilir biçimde sınamanın yolunu açıyor. Edwards'ın kurak göl yatağı üzerindeki geniş test alanları da bu tür uçuş kampanyalarına elverişli bir zemin sunuyor.

Ay'ın güney kutbu ve hassas iniş ihtiyacı

Apollo döneminde iniş noktaları hedeften kilometrelerce sapabiliyordu. NASA'nın Artemis programı kapsamında astronotların ineceği bölge olarak öngörülen Ay'ın güney kutbu ise engebeli arazisi, kraterleri ve alçak açıyla gelen güneş ışığıyla önceki görevlere göre çok daha zorlu bir iniş alanı. Bölgedeki kalıcı gölgeli kraterlerde su buzu bulunması bekleniyor; bu da inişlerin bilimsel açıdan değerli noktalara yakın yapılmasını gerektiriyor. SPLICE gibi sistemler, hedefe daha dar sapma paylarıyla inerek hem mürettebat güvenliğini hem de bu hassas noktalara ulaşma şansını artırmayı amaçlıyor.

Armstrong, NASA'nın deneysel uçuş testlerini yürüttüğü merkez konumunda. SPLICE'ın kapsamı ise Ay ile sınırlı tutulmuyor; NASA, sistemde geliştirilen güdüm ve navigasyon yeteneklerinin ileride Mars gibi hedeflere yapılacak inişlerde de kullanılmasını hedefliyor.