Cibuti, Artemis Anlaşmaları'nı imzalayan 72. ülke oldu

Cibuti Cumhuriyeti, Washington'daki NASA Genel Merkezi'nde düzenlenen törenle Artemis Anlaşmaları'nı imzaladı. Ülke, anlaşmalara katılan 72. devlet ve sekizinci Afrika ülkesi oldu.

Artemis Anlaşmaları, ülkelerin Ay, Mars ve ötesini keşfederken şeffaflığı, güvenliği ve aralarındaki eşgüdümü artırmayı hedefleyen ilk uygulanabilir ilkeler seti olarak tanımlanıyor. Metin 2020'de NASA ve ABD Dışişleri Bakanlığı'nın yedi kurucu ülkeyle birlikte oluşturduğu bir çerçeveye dayanıyor; devletlerin ve özel şirketlerin Ay'a artan ilgisine yanıt olarak hazırlanmıştı. Katılan ülkeler faaliyetlerinin başkalarınınkini engellememesini sağlamayı ve tarihî önem taşıyan alanlar ile nesnelerin korunması için iyi uygulamalar geliştirmeyi taahhüt ediyor.

Cibuti'nin uzay programı 2020'de başlatıldı ve Yükseköğretim ve Araştırma Bakanlığı bünyesindeki bir araştırma merkezi tarafından yürütülüyor. Ülke ilk uydularını — Djibouti 1A ve Djibouti 1B — sırasıyla 2023 ve 2024'te yörüngeye gönderdi. Her ikisi de California'daki Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü'nden kalkan Falcon 9 roketleriyle fırlatıldı.

Töreni yöneten NASA Yardımcı Yöneticisi Matt Anderson, anlaşmalara katılan ülkelere somut bir kapı açıldığını belirtti: gelecek görevlere donanım, bilimsel yük, teknoloji gösterimi ve küp uydu gibi katkılarla dahil olma imkânı.

Cibuti adına imzayı ülkenin Washington Büyükelçisi Mohamed Siad Douale attı. Douale, katılımın ABD ile ve barışçıl uzay iş birliğine bağlı ülkelerle ortaklığı derinleştirmeyi amaçladığını; bilimsel araştırma, uydu uygulamaları, eğitim ve teknik eğitim alanlarında ortaklıklar kurmayı beklediklerini söyledi.

Anlaşmaların bağlayıcı bir uluslararası antlaşma olmadığını, siyasi taahhüt niteliği taşıdığını belirtmek gerekiyor. Rusya ve Çin gibi büyük uzay aktörlerinin katılmamış olması da çerçevenin sınırlarını gösteriyor.