Perseverance, Mars Tozunun Astronautler İçin Yarattığı Riskleri Ölçtü

NASA'nın Perseverance Mars rover'ı, 1.645 Mars günü boyunca yüzeydeki uzay giysisi materyallerine tutunan toz parçacıklarını inceledi. Araştırma, insanlı Mars görevleri için kritik önem taşıyan ince ve ultra ince toz boyutlarını doğrudan ortaya koydu. Elde edilen verilerin, gelecekteki uzay giysisi tasarımlarını, yaşam alanlarını, toz temizleme prosedürlerini ve mürettebat sağlığı standartlarını şekillendirmesi bekleniyor.

Rover üzerinde, SHERLOC ve PIXL cihazlarının kalibrasyon hedefleri kapsamında 20 milimetre (üç çeyrek inç) kare boyutunda Teflon ve Vectran gibi uzay giysisi materyallerine ait numuneler bulunuyor. PIXL cihazı üzerindeki Teflon hedefi sayesinde, X-romen spektrometresi doğrudan toz parçacıklarının kimyasal ve fiziksel özelliklerini analiz etti. Önceki ölçümler yaklaşık 3 mikrometre boyutundaki tozları çözerken, PIXL insan saçının yaklaşık 70 mikrometre olduğu düşünüldüğünde 2,5 mikrometreden küçük ince parçacıkları ve 100 nanometre civarındaki ultra ince parçacıkları tespit etti. Parçacıkların ortalama boyutu 2 mikrometre civarındayken, bazıları 100 ila 300 nanometre aralığına kadar indi.

Yapılan analizler, Mars tozlarının demir, kükürt, klor ve silika açısından zengin olduğunu, ayrıca fosfor ve kalsiyum sülfat barındırdığını gösterdi. Havada çarpışarak elektriklenen toz tanecikleri statik elektrik nedeniyle farklı malzemelere farklı boyutlarda tutunuyor. SHERLOC'un Teflon örneği gibi organik polimerler ince tozları toplarken, bazı malzemelerin diğerlerine göre daha az toz tuttuğu belirlendi. Bu bulgular, gelecekteki giysi materyallerinin seçimi ve çift odacıklı hava kilitleri ile suitport gibi yaşam alanı tasarımları için rehber olacak.

Dünya'daki benzerleri gibi 2,5 mikrometrenin altındaki ince parçacıklar akciğerlere nüfuz edip kan dolaşımına girebiliyor, 100 nanometreden küçük ultra ince parçacıklar ise koku siniri yoluyla burun boşluğundan beyne seyahat edebiliyor. Mars tozundaki perkloratlar tiroid fonksiyonunu bozabilirken, reaktif demir hücresel hasara yol açabiliyor. Araştırmanın bulguları, Ulusal Bilimler Akademisi Bildiriler Kitabı'nda yayımlandı.