Tanımadığınız Numaradan Arama Geldi: Ne Yapmalı, Nasıl Engellenir?

Tek çalıp kapanan, özellikle yurt dışı ön ekli numaralar bilinen bir dolandırıcılık yöntemidir (tek çalış / wangiri). Merakla geri arandığında karşıda ücretli bir hat olur ve fatura kabarır.

Tanımadığınız yurt dışı numaralarını geri aramayın. Gerçekten sizi arayan biri varsa tekrar arar ya da mesaj bırakır.

Android'de arama kaydında numaranın üzerine basılı tutup "Engelle" ya da "Spam olarak bildir" seçeneğini kullanın. Telefon uygulamasının ayarlarında "Arayan kimliği ve spam" özelliğini açarsanız bilinen spam numaraları arama sırasında uyarı olarak işaretlenir.

iPhone'da numarayı engellemek için arama kaydındaki (i) simgesine dokunup "Bu Arayanı Engelle" deyin. Ayarlar > Uygulamalar > Telefon altındaki "Bilinmeyen Arayanları Sessize Al" seçeneği ise rehberinizde olmayan tüm numaraları sessize alır; arama sesli mesaja düşer ve arama kaydında görünür.

Türkiye'de bankaların, mağazaların ve çağrı merkezlerinin sizi ticari amaçla araması İleti Yönetim Sistemi (İYS) üzerinden verdiğiniz izne bağlıdır. İzni kaldırırsanız arama hakkı da kalkar.

iys.org.tr adresine e-Devlet ile giriş yapıp numaranıza tanımlı izinleri görebilir, tek tek ya da toplu olarak kapatabilirsiniz. Bu adım, telefonda tek tek engellemekten çok daha kalıcı bir çözümdür: numarayı değiştirseler bile izin olmadan arayamazlar.

Üç operatörün de rahatsız edici aramalara karşı hizmeti var; adları değişse de müşteri hizmetlerini arayıp "rahatsız edici arama engelleme" talebinde bulunabilirsiniz. Bazı hizmetler operatörün mobil uygulamasından da açılabiliyor.

Israrla arayan belirli bir numara varsa tarih ve saatiyle birlikte bildirin; operatör kendi tarafında engelleme uygulayabilir.

Karşıdaki kişi kendini banka görevlisi, polis, savcı ya da kargo şirketi olarak tanıtıyor ve aciliyet yaratıyorsa neredeyse kesinlikle dolandırıcılıktır. Tipik cümleler: "hesabınız ele geçirildi", "adınıza hesap açılmış", "paranızı güvenli hesaba aktarmalısınız", "size gelen kodu okuyun".

Hiçbir banka, kurum ya da kolluk birimi telefonda şifre, SMS kodu ya da kart bilgisi istemez; para transferi talep etmez. Böyle bir konuşmada yapılacak tek şey telefonu kapatmaktır. Bankanızı, arayan numarayı değil kartınızın arkasındaki resmî numarayı çevirerek kendiniz arayın.

En yaygın senaryo, karşı tarafın bir işlem başlatıp size gelen doğrulama kodunu istemesidir. O kodu söylediğiniz anda işlem onaylanır.

Kod mesajının içinde genellikle "bu kodu kimseyle paylaşmayın" yazar; bu uyarı tam da bu saldırı için konur.

Rahatsız edici ya da izinsiz ticari aramalar için BTK'ya şikâyette bulunabilirsiniz; başvuru e-Devlet üzerinden yapılabiliyor. İzinsiz ticari ileti şikâyetleri Ticaret Bakanlığı tarafında da değerlendiriliyor.

Dolandırıcılık girişiminde 155'i arayın. Ayrıca e-Devlet'teki mobil hat sorgulama hizmetinden adınıza kaç hat açıldığını kontrol edin: bilmediğiniz bir hat varsa numaranız başka birinin elinde kullanılıyor olabilir.