# Dört yeni ülkeyle Artemis Anlaşmaları'nın imzacı sayısı 76'ya ulaştı

- Kaynak: https://teknopiksel.com/dort-yeni-ulkeyle-artemis-anlasmalarinin-imzaci-sayisi-76ya-ulasti-h100563.html
- Yayın: 2026-09-29
- Güncelleme: 2026-10-02
- Bölüm: Bilim
- Yayıncı: Teknopiksel

> Arnavutluk, Hırvatistan, Fildişi Sahili ve San Marino'nun katılımıyla Artemis Anlaşmaları'nı imzalayan ülke sayısı 76'ya ulaştı.

NASA, Arnavutluk, Hırvatistan, Fildişi Sahili ve San Marino'nun Artemis Anlaşmaları'na katıldığını duyurdu. Dört yeni imzacıyla birlikte anlaşmaları imzalayan ülke sayısı 76'ya ulaştı ve liste ilk kez 75 ülke eşiğini aştı. NASA'ya göre kazanılan ivme, barışçıl ve sorumlu uzay keşfine duyulan bağlılığın büyümesini yansıtıyor; kurum, uzayın geleceğini liderlik etmeye istekli ülkelerin şekillendireceği görüşünde.

## Anlaşmalar neyi kapsıyor?

Artemis Anlaşmaları, NASA ile ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Ekim 2020'de başlattığı bir iş birliği çerçevesi. Amaç, Ay ve ötesindeki keşif faaliyetlerinde uyulacak ortak davranış ilkelerini tanımlamak. 1967 tarihli Uzay Antlaşması üzerine kurulan metin; şeffaflık, uzay sistemlerinin birlikte çalışabilirliği, acil durumlarda astronotlara yardım, bilimsel verilerin açıklanması, uzay araçlarının kaydı, uzay enkazının azaltılması ve Ay yüzeyindeki faaliyetlerin çakışmasını önleyecek güvenli bölgeler gibi ilkeler içeriyor. Anlaşmalara göre Ay kaynaklarından yararlanmak, gök cisimleri üzerinde ulusal egemenlik iddiası anlamına gelmiyor.

## Sekiz kurucu ülkeden 76 ülkeye

Çerçeveye ilk imzaları Ekim 2020'de ABD, Birleşik Krallık, Avustralya, Kanada, İtalya, Japonya, Lüksemburg ve Birleşik Arap Emirlikleri attı. Katılım son yıllarda hızlandı; bugün listede Almanya, Fransa, İsrail, Brezilya, Suudi Arabistan ve Güney Kore gibi ülkelerin yanı sıra Avrupa, Afrika ve Güney Amerika'dan onlarca ülke yer alıyor. Yeni katılan dört ülkeden üçü Avrupa'dan; Fildişi Sahili ise anlaşmalara imza atan Afrika ülkeleri arasına eklendi. Anlaşmalar hukuken bağlayıcı bir antlaşma değil, imzacılarını siyasi düzeyde taahhüt altına alan bir ilkeler seti.

İmzacı sayısındaki artış, Ay keşfinin kurallarını kimin belirleyeceği yarışında ABD'nin diplomatik ağını genişlettiğini gösteriyor. Ülkeler için anlaşmalara imza atmak, Ay kaynaklarının kullanımı gibi konularda normların şekillendiği masada yer alma anlamı taşıyor. Çin'in liderliğinde, Rusya'nın da aralarında bulunduğu Uluslararası Ay Araştırma İstasyonu (ILRS) girişimi, Artemis çerçevesinin karşısında ayrı bir iş birliği ekseni oluşturuyor. Artemis Anlaşmaları adını, NASA'nın insanları Ay yüzeyine geri döndürmeyi ve uzun vadeli bir Ay varlığı kurmayı hedeflediği Artemis programından alıyor.