70 yıllık bir evliliğin hiç kaydedilmemiş ilk anı yapay zekâyla yeniden canlandırıldı

Çoğu insanın hayatındaki en önemli anların kaydı yoktur. Kamera oradayken olmaz, olduğunda kamera yoktur. "Love, Rendered" adlı kısa belgesel tam olarak bu boşluğu konu alıyor — üstelik hatıranın kendisinin de silinmeye başladığı bir noktada.

Filmin merkezinde Burt ve Ethelle Shatz var: 70 yılı aşkın süredir evli bir çift. Film, Burt'ün bilişsel gerilemesiyle geçen günlerini izliyor. Solmakta olan hatıraları arasında en değerlilerinden biri, Cleveland'daki bir öğrenci kooperatifinde tanıştıkları gün. O gün fotoğraflanmadığı ve filme alınmadığı için yalnızca zihinlerinde yaşıyordu.

Yöntem iki katmanlı. Elde bulunan fotoğraflar üretken modellerle restore ediliyor. Ardından çiftin bugünkü hâlindeki mimikleri — baş eğimi, konuşurken verdiği duraklar, gözlerin çevresindeki kırışmalar — performans yakalama modelleriyle genç görüntülerine aktarılıyor. Ortaya çıkan şey bir canlandırma değil, çiftin kendi hareket alışkanlıklarını taşıyan bir görüntü. Ethelle süreç boyunca yönlendirici oldu; ayrıntıların gerçeğe uygun olmasını o denetledi.

Projenin teknik yöneticisi, işin duygusal olarak da zorlu olduğunu anlatıyor ve nedenini kendi hikâyesiyle açıklıyor: dedesi vefat etmeden önce felç geçirmiş ve hafızasını kaybetmişti. Son ziyaretinde otuzlu yaşlarındaydı, ancak dedesi onun hâlâ üniversitede olduğuna inanıyor ve mezun olacağı için seviniyordu. Teknik yönetici, projeye başlarken babasından eski aile fotoğraflarını istediğini, anne ve babasının tanıştığı döneme ait kareleri restore edip video modelleriyle hareketlendirdiğini anlatıyor.

Yapımda yönetmen koltuğunda Akademi Ödülü adayı Liz Garbus oturuyor; Dan Cogan ve Darren Aronofsky yapımcılar arasında. Proje Google DeepMind ile Aronofsky'nin yaratıcı girişimi Primordial Soup'un iş birliğiyle hazırlandı.

İki yönetmenin de filme hafızanın direnci sorusuyla geldiği anlatılıyor. Garbus, "Coma" belgeselini çekerken asgari bilinç durumundaki hastaların tanıdık sesleri duyduğunda ya da sevdiklerinin görüntülerini gördüğünde fMRI taramalarında beliren etkinliği görmüştü. Aronofsky ise yıllar sonra, Alzheimer hastası eski bir balerinin "Kuğu Gölü"nü duyunca tekerlekli sandalyesinde koreografiyi içgüdüsel olarak dans ettiği görüntülere rastlamıştı.

Filmin tamamı YouTube'da izlenebiliyor. Google aynı duyuruda, Gemini uygulaması üzerinden kullanıcıların kendi eski aile fotoğraflarını restore edip renklendirebildiğini de hatırlatıyor.